BAYİLER

OTOMOBİL TEKNİK SÖZLÜK

A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

VTEC

Variable Valve Timing and Lift Electronic Control System

Değişken Zamanlı Subap Zamanlaması ve Açılma Kontrolü

Sistem gerektiğinde yakıt tasarrufu sağlamak gerektiğinde performans ihtiyacını karşılamak üzere motora yakıt püskürten supabların zamanlamasını ve açılma miktarını elektronik olarak ayarlar.

VTEC sistemi, subap zamanlamasını ve açılma parametrelerini değiştirecek özellikler kullanır. Farklı birçok tasarımı olmasına rağmen sistemin çalışması temel olarak aynıdır. Tasarım farklılıkları yanma özelliklerinin mevcut motor çalışma koşullarına olabildiğince mükemmel bir biçimde uyum sağlamasına imkan vererek yüksek performans ve/veya yüksek yakıt verimliliği sağlayacak özelliklere sahiptir.

4-zamanlı motor güç üretmek için emme, sıkıştırma, yanma ve eksoz aşamalarını gerçekleştirir. VTEC sistemi var olmadan önce, emme ve eksoz zamanlarında subaplar, sabit miktarlarda açılacak ve kapanacak şekilde tasarlanıyordu.

Emme subapları, normal sürüş koşullarında kullanılan düşük motor hızlarında sürüş için nispeten küçük bir miktarda açılacak şekilde yapılmış olsaydı, yüksek motor hızlarında motordan performans almak gerektiğinde, motora yeterli miktarda hava emmek mümkün olmayacaktı. Emme subapları yüksek motor hızlarında yüksek hava emişi yapacak şekilde yapılır ise, düşük motor hızlarında elde edilen performans ve sürüş konforu tehlikeye girecekti. Bu konu motor üreticilerini yüzyıldan fazla bir süre uğraştıran bir sorun olmuştur.

Düşük motor hızlarında subapları küçük bir miktarda, motor devri arttıkça daha yüksek miktarda açan, yeni yaklaşım, tüm motor hızlarında motor performansını optimize etmek için subapların çalışmasını düzenler. Bu sisteme Honda VTEC sistemi adını vermiştir.

Motora alınan havanın optimize edilmesi: VTEC nasıl çalışıyor? 

Zarif, basit bir mekanizma ile iki kam profili ve silindir başına iki subap kullanılarak yüksek ve düşük valf açıklama arasında geçiş sağlanır. 

Basit ve kullanışlı bir mekanizma ile silindir başına 2 külbütor kounu ve 2 kam profilini kullanarak düşük ve yüksek subap açıklıkları arasında geçiş sağlanır. Geçiş motor yağının hidrolik sıvı olarak kullanılması ile gerçekleştirilir. Ortadaki külbütör kolunun diğerleri ile kilitlenmesi, senkron pimi adı verilen parçanın, hidrolik basınç yardımı ile hareket ettirilmesi veya serbest bırakılması ile sağlanır. 

Düşük motor devirlerinde, pim geri çekilmiştir, orta külbütör kolu serbesttir. Subaplar, her iki dış taraftaki, düşük profili kamlar yardımıyla düşük subap açıklığı sağlanacak şekilde çalıştırılır.

Yüksek motor devirlerinde ise, artan hidrolik basınçla pim hareket ettirilir ve orta külbütör kolu diğerleri ile kitlenir. Subaplar, orta, yüksek profili kamlara yüksk subap açıklığı sağlayacak şekilde çalıştırırlır.