BAYİLER

OTOMOBİL TEKNİK SÖZLÜK

A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z

CVT

Continuous Variable Transmission

Sürekli Değişken Şanzıman

CVT kullanıcı ve çevre dostu otomatik bir şanzımandır. CVT şanzıman kavramı araç motorunun kendisi kadar eski olsa da, Honda sürüş ve spor modlarına mantıksal eğim kontrollü elektronik kontrolü de dahil ederek, 21. yüzyılın taleplerine uygun bu fikri yeniden tasarlamıştır.

CVT geleneksel 'otomatik' şanzıman yerine son yıllarda Honda Civic Hybrid, Honda Jazz, Honda Insight ve Honda CRZ modellerinde kullanılmıştır. CVT düşük emisyonlu motorları tamamlayıcı niteliktedir.

Geleneksel' otomatik şanzımanlarda bir dizi sabit vites oranı vardır. Bu tip şanzımanlar otomatik olarak geçerli yol hızı ve gaz kelebeği konumuna uygun bir vitesi seçer. Ancak tam olarak ideal bir dişli eşleştirmesi genellikle mümkün değildir. Buna ek olarak, çoğu otomatik şanzıman motora bağlamak için bir 'tork konvertör' kullanır. Bu bir 'lock-up*' ile donatılmış olsa da üretilen motor gücünün verimliliğinde ancak % 90'lık ortalama bir verim elde edilir.

CVT teknolojisinde sabit aralıklı vites oranları bulunmaz. Çoğu uygulamada tork konvertör de yoktur. Adından da anlaşılacağı gibi, duruştan tam hıza kadar kesintisiz bir çalışma söz konusudur.

Motor performansına en uygun ideal oran sağlanarak, motor D konumunda son derece verimli bir şekilde çalıştırılabilir veya agresif sürüş performansı ya da off-road koşulları için S aralığının avantajlarından yararlanılabilir.

Teknik olarak bir CVT'de kasnağın çapı, kasnağın kenarlarındaki hareketli kısma uygulanan yağ basıncını şanzıman kontrol ünitesinin değiştirilmesi ile kontrol eder.

Tahrik kasnağına (motor tarafı) düşük yağ basıncı uygulanır ve çelik kayışın küçük çapta çalışmasını sağlamak için kasnak genişletilir. Buna karşılık tahrik edilen (tekerlek tarafı) kasnağın daha büyük çaplı bir çapa ulaşması için yüksek yağ basıncı uygulanır. Bunun sonucunda tahrik kasnağı bir tur dönüyorken, tahrik edilen kasnak dört tur kadar döner. Bu düşük bir orandır ( 1. vites benzeri).

En yüksek kasnak oranı (en büyük viteste), yüksek yağ basıncı tahrik kasnağına (motor tarafı) uygulanırken, tahrik edilen kasnaktaki (tekerlek tarafı) basınç düşürülür. Kasnak çapları şimdi tersine çevrilmiştir, böylece tahrik edilen kasnak, tahrik kasnağından daha hızlı döner.

Yüksek ve düşük orana sahip bu iki pozisyon arasında, şanzıman kontrol ünitesi her kasnak için yağ basıncında doğru dengeyi sağlar. Yol koşulları ve gaz pedalı pozisyonuna göre en doğru kasnak oranı belirlenir.

Son dönem CVT uygulamalarında en düşük kasnak oranı ile en yüksek oran arasında kademelendirme yapılmaktadır. Sürücünün vites değişim hissini yaşaması ve daha spor bir sürüş keyfi elde etmesi amacıyla yapılan uygulamalarda, sürücü bir alt veya üst orana (vitese) geçiş talep edinceye kadar kasnaklar belirli oranlarda sabit tutulur. Böylece kademeli şanzıman hissi oluşturulur.